Đối với bất kỳ người bệnh bị ung thư nào ngoài áp dụng các phương pháp điều trị như phẫu thuật, xạ trị, hóa trị… thì chế độ dinh dưỡng cũng đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị ung thư.
Trong bài viết này chúng ta sẽ cũng tìm hiểu những món ăn tốt cho quá trình điều trị và tăng cường thể trạng ở những bệnh nhân ung thư đại tràng và phòng ngừa tái phát bệnh như thế nào.
Đối với bệnh nhân ung thư cùng với sự ảnh hưởng của khối ung thư và những biện pháp điều trị bệnh đã làm suy kiệt sức khỏe của người bệnh. Phần lớn những người bị ung thư phải chịu những tác dụng phụ của các biện pháp điều trị bệnh làm họ khó ăn uống được, cơ thể hao mòn, thiếu dinh dưỡng. Hơn nữa, các tế bào ung thư lại gây tiêu hao nhiều dinh dưỡng khiến cơ thể đã thiếu dinh dưỡng lại càng thiếu hơn. Vì thế trong vấn đề dinh dưỡng thì việc ăn uống của người bệnh là cô cùng quan trọng để hồi phục bệnh cũng như có sức khỏe để tiếp tục các phương pháp điều trị ung thư.
Chế độ ăn uống phải tuân theo một số nguyên tắc như: ăn uống đầy đủ đa dạng thực phẩm đảm bảo đủ các nhóm chất: đạm, bột đường, chất béo, vitamin, khoáng chất, nước… theo nhu cầu và sở thích của bệnh nhân để phục hồi sức khỏe, cải thiện chức năng miễn dịch, tăng cân tốt hơn.
Bệnh nhân ung thư đại tràng nên lựa chọn các loại thức ăn ít béo, dễ tiêu hóa, chưa qua tinh chế. Để đạt được việc cân bằng dinh dưỡng tốt nhất nên ăn thịt gà, các loại thức ăn chế biến từ sữa, trứng và mỗi ngày nên uống 1-2 cốc sữa. Các loại thức ăn thực vật như ngũ cốc được ưu tiên trong thời kỳ điều trị bằng hóa chất và phóng xạ, khi cảm thấy buồn nôn, nôn mửa. Một số nguyên tắc chung về điều dưỡng ăn uống đối với bệnh nhân ung thư đại tràng như sau:
- Nên chia nhỏ bữa ăn thành nhiều bữa trong ngày, mỗi lần với số lượng ít một.
- Ăn các loại thức ăn lỏng, dễ tiêu hóa, ít chất béo, ít mặn
- Ăn nhiều rau xanh, nước ép hoa quả nhiều vitamin
- Tránh ăn thức ăn khô cứng, ăn đồ ăn nướng, rán…
- Không uống rượu
Nên ăn phong phú các loại thực phẩm nhưng thức ăn phải được chế biến càng đơn giản càng tốt, chủ yếu là ăn món luộc, hấp, không nên ăn những món rán, quay, nướng hoặc những thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, thịt hun khói, những thức ăn sinh hơi như đậu, bắp cải, dưa hấu, mít hoặc những thức uống có gas…. Nên chia làm nhiều bữa nhỏ trong ngày (6-8 bữa), thực phẩm nên chế biến dưới dạng cháo, súp… Các bữa phụ bổ sung sữa tách bơ, nước hoa quả, trái cây.
Ăn nhiều trái cây, rau quả sẽ giúp phòng ngừa bệnh.
Chọn các loại thực phẩm tươi, sạch, giàu chất dinh dưỡng, chọn thức ăn tinh bột từ ngũ cốc, củ quả (gạo, lạc, đậu…).
Cần được cung cấp đủ lượng đạm cần thiết, nhưng thịt đỏ chỉ nên ăn dưới 80 mg/ngày. Thay vào đó là lượng protein từ gia cầm (thịt gà, thịt chim…), cá, sữa, trứng và các loại họ đậu vừng, lạc…
Tăng cường thêm nhiều loại vitamin từ rau, củ, quả, nước ép trái cây, không nên ăn các loại rau có quá nhiều chất xơ khiến gan mệt mỏi. Tuyệt đối không dùng đồ uống có cồn như rượu, bia…
Uống đủ nước, khoảng 8 ly nước trong ngày.Khi cơ thể đã hồi phục cần tránh bị thừa cân để phòng bệnh tái phát. Trong đó, tập luyện cơ thể là quan trọng như đi bộ, đạp xe…, tập khoảng 30-45 phút/lần, 3 lần/tuần.
Còn về những sản phẩm thuốc hỗ trợ hay thực phẩm chức năng cần thiết thì bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ đang điều trị cho mẹ bạn để được tư vấn dùng những sản phẩm thuốc phù hợp nhất.
Người
bệnh ung thư đại tràng nên uống nhiều nước hoa quả, các loại quả có màu đỏ như cà chua, cà rốt, đu đủ, ăn nhiều rau xanh. Nếu mệt mỏi khó ăn hoặc ăn ít, có thể dùng thêm sữa. Trường hợp sức khỏe cho phép, có thể tập luyện, sinh hoạt nhẹ nhàng trong nhà.
Không nên tự ý dùng thêm bất kỳ loại thuốc nào khác mà không có ý kiến cho phép của bác sĩ chuyên khoa
Ăn uống tùy theo triệu chứng của bệnh
- Bệnh nhân ung thư đại tràng bị đầy, trướng bụng và đau đớn, ăn không tiêu thì cần chọn loại thức ăn để tiêu hóa như canh chua, nước cam, nước gừng, mì sợi, cháo gạo…
- Bệnh nhân buồn nôn, nôn mửa, không muốn ăn nên lựa chon những loại thực phẩm thanh đạm như bột ngó sen, bột ngũ cốc…; tránh các loại thức ăn chứa nhiều mỡ.
- Ung thư đại tràng sau phẫu thuật làm hư tổn khí huyết, toàn thân mất sức lực, chân tay uể oải, khó cử động, không muốn ăn uống… thì nên chọn loại thức ăn có tác dụng ích khí dưỡng huyết như canh lá diêc, canh thịt gà, thịt chim, trà nhân sâm, long nhãn, mộc nhĩ…
- Trong thời kỳ điều trị bằng hóa chất rất dễ bị choáng đầu, hoa mắt, toàn thân mệt mỏi không có sức lực, buồn nôn, nôn mửa… nên cho người bệnh uống sữa, trứng gà, cà chua, trà sâm…
- Bệnh nhân ung thư đại tràng thời kỳ muộn, toàn thân suy nhược, ăn uống khó khăn, vì vậy cần lấy việc phù chính là chủ yếu, tăng cường dinh dưỡng, nên dùng sâm hãm với nước để trợ giúp tăng cường chức năng của các tạng phủ.
Thực phẩm có khả năng ngăn ngừa ung thư đại tràng?
Dinh dưỡng là biện pháp dễ thực hiện để giảm tỷ lệ ung thư đại tràng. Các nghiên cứu mới đây của Tổ chức Y tế Thế giới (WTO) đưa ra kết quả rất lạc quan rằng có thể phòng ngừa ung thư bằng thực phẩm. Các chuyên gia dinh dưỡng đưa ra lời khuyên để giảm tỷ lệ ung thư đại tràng: nên hạn chế tiêu thụ đạm động vật, giảm các chất béo nguồn gốc động vật, tăng chất đạm từ thực vật, tăng lượng chất xơ từ trái cây và rau xanh.
Các loại thực phẩm thực vật có khả năng ngăn ngừa ung thư đại tràng:
Dầu ô liu: Trong dầu ô liu có chứa chiết xuất zyflamend có khả năng kiềm chế sự tăng trưởng của tế bào ung thư. Gần đây các nhà khoa học thuộc Đại học Granada (Mỹ) còn phát hiện ra loại acid maslinic trong dầu ô liu và đã chứng minh được rằng acid maslinic có tác dụng điều hòa tăng sinh tế bào và có thể dùng điều trị ung thư đại tràng. Bằng cách ức chế tăng sinh tế bào, acid maslinic còn phát huy tác dụng phá hủy các tế bào ung thư đại tràng HT29. Đây là nghiên cứu đầu tiên về tác dụng phòng chống ung thư đại tràng của acid maslinic được công bố.
Đậu nành và ngũ cốc họ đậu : Đậu nành và các quả họ đậu là loại thực phẩm giàu chất xơ nhất. Ngoài dồi dào về chất xơ – có tác dụng kích thích nhu động ruột phòng ngừa ung thư đại tràng, hạt đậu nành còn chứa 8% nước, 5% chất vô cơ, 15 – 25% chất glucose, 15 – 20% chất béo, 35 – 40% chất đạm và nhiều axít amin và sinh tố khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Sữa đậu nành nguyên chất, bảo đảm về chất lượng và vệ sinh thực phẩm là một trong những thực phẩm rất tốt cho việc ngăn ngừa ung thư đại tràng và các loại ung thư khác.
Cà rốt sống và rau sống : Theo nghiên cứu mới đây tại Italy cho thấy, cà rốt sống chứa một lượng lớn các hợp chất có khả năng chống lại bệnh ung thư đại tràng, trực tràng và ung thư vú. Rau sống cũng đem lại hiệu quả cao làm giảm nguy cơ mắc các loại ung thư này. Khảo cứu gần đây cho thấy, những người ăn cà rốt và rau sống 12 lần mỗi tuần đã giảm được 29% nguy cơ ung thư đại tràng, 18% ung thư trực tràng so với những người chỉ ăn 2 – 3 lần mỗi tuần.
Các sản phẩm làm từ bơ, sữa : Trong những sản phẩm này rất giầu chất béo thực vật và axít linoleic giúp giảm nguy cơ mắc ung thư đại – trực tràng. Một nghiên cứu tại Thụy Điển cho biết, người có lượng a–xít linoleic cao thì nguy cơ mắc bệnh ung thư đại tràng giảm tới trên 30% so với người có lượng a-xít này thấp. Đặc biệt, những người tiêu thụ nhiều pho-mai thì nguy cơ mắc bệnh rất thấp.
Dứa : Trong dứa có chứa hai phần từ hợp chất CCZ và CCS có khả năng kích thích hệ miễn dịch tấn công tế bào ung thư, kìm hãm khả năng di căn của các loại ung thư đại tràng ung thư vú, phổi và ung thư da.
Rau xanh và trái cây khác : Các loại rau xanh như bắp cải, súp lơ xanh, cải xoong và trái cây như táo, lê, kiwi, mận, đào, nho, dâu tây, dưa hấu… ngoài việc cung cấp chất xơ và vitamin cùng khoáng chất cho cơ thể còn có nhiều hợp chất có khả năng kìm hãm sự phát triển những tế bào ung thư đại tràng và hạn chế khả năng di căn của loại ung thư này.
Hành, tỏi : Chứa nhiều chất allicin có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch, ngăn ngừa bệnh ung thư đường tiêu hóa.
NHÀ THUỐC ĐÔNG Y GIA TRUYỀN
LƯƠNG Y: NGUYỄN THỊ KIM ĐOAN
Hotline: 0911.467.088 – 0971.995.846
Quận Hà Đông - TP Hà Nội
Email: luongynguyenthikimdoan@gmail.com
